Apple/Steve Jobs

Steve Jobs




"17 yaşındayken bir özdeyiş okudum. Şöyleydi: 'Her gününüzü son gününüz gibi yaşarsanız, sonunda bir gün haklı çıkarsınız.' Belleğime kazındı bu söz ve aradan geçen 33 yılda her sabah aynaya bakarken kendi kendime hep aynı şeyi sordum: 'Bugün hayatımın son günü olsaydı, az önce yaptığımdan farklı bir şey yapmak ister miydim?' Günler boyunca yanıtım 'Hayır' olursa, bir değişime ihtiyacım olduğunu anlarım. Birazdan ölebileceğimi hep aklımda tutmam, bana önemli kararlar almamda yardım eden en büyük keşfim oldu. Çünkü hemen her şey, dışarıdan beklediklerimiz, kibirlerimiz, gururlarımız, başarısızlık korkularımız ölümün karşısında silinip gidiyor ve geriye öz kalıyor. Bir gün ölümün geleceğini hatırlamak, kaybedecek bir şeyleriniz olduğu korkusunun tuzağına düşmemenin en iyi yoludur. Zaten çıplağız. Kalbinin sesini dinlememek için hiçbir neden yoktur.


Yaklaşık bir yıl önce kansere yakalandığım anlaşıldı. Sabahın 7'sinde bir scanner, pankreasta bir tümör olduğunu gösterdi. O güne kadar pankreasın bile ne olduğunu bilmiyordum. Doktorlar büyük olasılıkla bunun tedavisi olmayan bir kanser olduğunu, en fazla 6 ay ömrüm kaldığını söylediler. Doktorum eve gidip işlerimi çekidüzene koymamı tavsiye etti. Bu, 'Ölüme hazırlan' demek oluyordu. Bu, çocuklarınıza önümüzdeki 10 yılda söylemeyi planladıklarınızı birkaç ayda aktarmanız anlamına geliyordu. Bu, aileniz için bazı şeyleri ölmeden önce kolaylaştırmaya çalışmanız mesajı taşıyordu. Kısaca, 'Vedalaşın' demekti.


Gün boyu bu teşhisle yaşadım. Akşam saatlerinde biyopsi yapıldı; mideden ve bağırsaklardan geçerek pankreasa bir endoskop sokuldu. Bayıltılmıştım. Ama o sırada yanımda olan karım anlattı; doktorlar alınan parçayı mikroskopta incelerken ağlamaya başlamışlar, çünkü ameliyatla iyileşebilen ender bir pankreas kanseriymiş benimki. Ameliyat ettiler, şimdi iyiyim.


Bu benim ölümle ilk temasım oldu. Umuyorum ki, birkaç on yıl boyunca da öyle kalacak. Bu deneyden sonra size, o güne kadar ölümün benim için sadece entelektüel bir kavram olduğunu anladım: Kimse ölmeyi istemiyor. Cennete gitmek isteyenler bile, oraya ulaşmanın biricik yolu olan ölümü arzulamıyorlar.


Oysa ölüm hepimizin ortak yazgısı. Hiç kimse ondan kaçamadı. Ve böylesi çok iyi; çünkü ölüm muhtemelen hayatın en iyi keşfi. Hayatı yenilemenin etkeni. Bizi eskiyenden kurtarıp, yenisine yer açıyor. Şu anda siz yeniyi temsil ediyorsunuz ama bir gün siz de giderek eskiyeceksiniz ve yerinizi başkalarına bırakacaksınız. Bu kadar dramatik konuştuğum için üzgünüm ama gerçek bu.


Zamanınız sınırlı, sizin olmayan bir hayat sürerek onu boşa tüketmeyin. Başkasının fikrine boyun eğerek yaşamaya zorlayan dogmaların tutsağı olmayın. Dış dünyanın uğultularının içinizdeki sesi bastırmasına izin vermeyin. Kalbinizin ve içgüdülerinizin sesini dinleyecek cesarete sahip olun. Onlar; kalbiniz ve içgüdüleriniz sizin gerçekten ne olmak istediğinizi biliyorlar. Gerisi boş."


***


Bu konuşmadan 6 yıl ve birkaç ay sonra Steve Jobs öldü.


O dünyayı değiştiren insandı. O dünyalıları değiştiren insandı. O dünyalıların dünyalarını değiştiren adamdı.



Steve Jobs’ın başarılı kariyerinden çıkarılabilecek 12 önemli ders:


Hayatta, bir şirkette ya da herhangi bir organizasyonda gerçek bir değişim yaratmaya çabalayan herkes, her gün binlerce kez yapmak istediği şeyden vazgeçme baskısını üzerinde hisseder. Yapacağınız şeyin farkında olan ve potansiyelinizden korkanlar, sizi hedefinizden vazgeçirmek için her şeyi yapar.



“Vizyona ihtiyacınız var”


Bazen bir şey başarmak için kamuoyu yoklamalarına ya da anketlere başvurmak yeterli olmayabilir. Jobs, bugün milyonlarca kişinin fanatiği olduğu iPod ve iPhone gibi ürünleri yaratırken, kendi hayal gücünü ve inancını ortaya koydu.




“Olay sadece sizinle ilgili değil”


Jobs, Apple’ın dünyayı sarsan ürünlerini ortaya çıkarırken, üründen başka hiçbir şeye odaklanmayarak bugün kendi efsanesini yazdı.




“Odaklan, odaklan, odaklan”


İnanması çok zor olsa da, dünyanın her yerinde, yöneticiler çalışanlarının verimli olması için sürekli meşgul olması gerektiğini düşünüyor. Ama öyle değil. Jobs’ın Apple’a gelmesiyle birlikte, Apple’da sadece bir ürüne odaklanma ve onunla meşgul olma dönemi başladı.




“Tamam bazen tamam değildir”


Apple’ın başarısında, Jobs’ın fanatiklik düzeyindeki mükemmeliyetçiliğinin etkisi büyüktü.



“Her şey para değildir”


Steve Jobs’ın hayatı, paraya takıntılı kişilere tam da tersi bir hikaye anlatıyordu. Bu adam, 100 yaşına kadar yaşasa bile bir insanın harcayarak bitiremeyeceği bir mal varlığına sahipti. Bütün bunlara rağmen, çalışmaya ve mükemmel ürünler ortaya çıkarmaya devam etti.




“Belki de bir iş bitti dendiğinde bitmemiştir”


Bundan 15 yıl önce, Jobs’ın bu kadar yükseleceği kimsenin aklına gelmemişti. CEO, Silikon Vadisi’nin sıradan yöneticilerinden biriyken, Apple ise iflasın eşiğine kadar geldi.



“İnsanlara gerçekten istedikleri şeyi ver”


Kulağa oldukça mantıklı gelse de birçok şirket bunu yapmayı beceremiyor. Apple ise sadece insanların gerçekten istediği şeylere odaklanarak, basit ve vazgeçilmesi kimilerince imkansız olarak tanımlanan ürünler üretti.




“Ürününü başkası mahvetmeden sen mahvet”


Jobs, ömrünün sonuna kadar, Apple’ın yenilikçiğini koruyacağı sözünü vermeye devam etti. Ancak yaratıcılık, yıkımı da içinde barındırır. Apple o yüzden bugün 345 milyar dolar değerinde bir şirket.



“Kitlelere alışkanlık yaratmak”

Eleştirmenler, Apple’ın klişe olma çabasında olduğuna dikkat çekti. Evet Steve Jobs bu konuda bir ustaydı. Ürün tanıtımları, ürün tanıtımı sırasında yapılan şov ve hatta giyilen kıyafetler bile… Jobs, kitlelere alışkanlık haline gelerek, efsanesini yazdı



“Birçok insan ne yaptığını bilmez”

Steve Jobs her zaman rakiplerimiz olmasaydı, biz bu kadar başarılı olmazdık dedi. Gerçekten de Microsoft, Palm, Nokia gibi şirketler Apple kadar yaratıcı ürünler yaratamadıkları için bugün şirket en değerli markalardan biri haline geldi.



“Zamanınız çok değerli, onu boşa harcamayın”


Steve Jobs vefat ettiğinde 56 yaşındaydı. O kısa ömründe dünyaya devrim niteliğinde ürünler bıraktı. Çalışanlarına verdiği en büyük tavsiye de zamanlarını boşa harcamamaları gerektiğiydi.